English

Single Blog Title

This is a single blog caption

Kilka słów o FAS- czyli dlaczego tak ważna jest profilaktyka

Dzisiejsze czasy sprzyjają zdrowiu. I słusznie. Rośnie wśród nas przekonanie o tym, jak ważne są małe kroki, aby zachować dobre zdrowie, a przede wszystkim długowieczną urodę. I tak trwa niekończąca się moda na zdrową żywność, codzienną aktywność fizyczną oraz „życie w zgodzie z naturą”. Polacy mają coraz większą świadomość szkodliwości konserwantów, przetworzonej żywności, a w sklepach coraz częściej można zobaczyć jak czytają etykiety produktów przed ich zakupem. Jeszcze większą wagę do zdrowia przykładają kobiety w ciąży, które mają świadomość, jak niezwykły jest to czas. Z jednej strony rośnie w nich przekonanie na temat potrzeb- głównie w aspekcie opieki medycznej oraz odpowiedniej dla tego okresu diety. Z drugiej strony wzrasta wiedza o szkodliwych teratogenach. Prawie w ogóle nie widuje się już kobiet w ciąży z papierosem w rękach. I chwała im za to. Być może to efekt licznych kampanii prozdrowotnych na temat samego palenia, które jest już bardzo szkodliwe, a także powoli rosnącego społecznego braku przyzwolenia nie tylko dla samego tytoniu, ale przede wszystkim dla palenia go przez kobiety ciężarne. Trochę inaczej wygląda sytuacja alkoholu, którego pozycji w naszej kulturze raczej nie jesteśmy w stanie zmienić, a co za tym idzie- zmienić nastawienia wobec jego szkodliwości.

Nie tylko w Polskiej, ale także w innych kulturach, alkohol jest nieodłącznym atrybutem spotkań towarzyskich, rodzinnych, świąt, a niekiedy codziennego życia. Polacy piją z różnych powodów: żeby coś uczcić (albo zapomnieć o porażce), dla pobudzenia, odwagi, a czasem odwrotnie- dla relaksu i wyciszenia. Jednym słowem- zawsze znajdzie się jakaś okazja. I mimo wiedzy na temat szkodliwości alkoholu i konsekwencji jego spożywania, raczej nie spodziewamy się spadku jest spożycia na świecie.

Jak w tej sytuacji mają odnaleźć się kobiety w ciąży? Z jednej strony mają świadomość pewnych szkodliwych efektów jego działania. Z drugiej, w społeczeństwie nadal istnieje pobłażanie dla alkoholu. Świadczą o tym wyniki badań przeprowadzonych przez naszą fundację rok temu. Wśród badanych aż 36,6% kobiet przyznało się do spożywania alkoholu podczas ciąży. Ale to jeszcze nie jest szokujący wynik. Bardziej przemawia do mnie fakt, że 42% badanych  spotkała się z sytuacją namawiania kobiet w ciąży do picia alkoholu, a 41,1% ma świadomość, że są lekarze, którzy pozwalają kobietom w ciąży pić alkohol. Wnioski są jasne, kobiety nadal bagatelizują wpływ alkoholu na płód. A alkohol jest jednym z najsilniejszych teratogenów.

To, czy spożywany alkohol będzie miał wpływ na rozwijający się płód zależy oczywiście w największym stopniu od jego ilości. O ile rozwój innych narządów uzależniony jest w dużej mierze od miesiąca ciąży, o tyle mózg, a więc najważniejszy organ, rozwija się przez całe 9 miesięcy, a narażenie go na działanie alkoholu w jakimkolwiek momencie może wpływać na jego funkcjonowanie. Sporną kwestią pozostaje pytanie „Jaka ilość alkoholu powoduje uszkodzenia płodu?”. Poszukiwanie odpowiedzi utrudnia brak specyficznego wskaźnika, za pomocą którego możliwe byłoby dokładne zmierzenie ilości wypitego alkoholu przez matkę podczas ciąży. Póki co badania bazują na wywiadach, które bardzo często nie ujawniają całej prawdy. Bezsporny pozostaje fakt, iż dzieci kobiet z poważnych problemem alkoholowym wykazują wszystkie cechy FAS.

Sam termin „Alkoholowy Zespół Płodowy” po raz pierwszy został użyty w 1973 roku przez Jonesa i Smitha jako określenie zespołu nieprawidłowości stwierdzanych u niektórych dzieci matek alkoholiczek. Nadal jednak brak korelacji pomiędzy ilością wypijanego alkoholu w ciąży a ryzykiem FAS, w związku z tym problem wystąpienia FAS nie dotyczy tylko kobiet uzależnionych alkoholu, ale wszystkich, które spożywają go podczas ciąży, niezależnie od jego dawki.  Narażenie płodu na szkodliwe działanie alkoholu może doprowadzać do „ukrytej niepełnosprawności dziecka”, nie tyle  ujawniającej się w wyglądzie czy zaburzeniu pracy organizmu, a dopiero w zachowaniach. A uszkodzenia mózgu spowodowane podczas życia płodowego są nieodwracalne.

Profilaktyka przeciwdziałania FAS jest niezwykle ważna- głównie z tego powodu, iż zespołowi FAS oraz innym uszkodzeniom alkoholowym można zapobiec w 100%. Dlatego niezwykle istotne jest promowanie świadomego, pozbawionego alkoholu macierzyństwa. Jeśli kobieta jest w ciąży lub karmi, bardzo ważne jest, aby nie piła niczego, co może zawierać alkohol. Jeśli robiła to, nie mając świadomości szkodliwych konsekwencji- powinna przestać lub przynajmniej ograniczyć spożycie. Każda, nawet najmniejsza ilość alkoholu stwarza ryzyko wystąpienia FAS.

Joanna Czech

Leave a Reply